Ubezpieczenie od gradu i burzy – jak rolnik może się chronić przed anomaliami pogodowymi

Ubezpieczenie od gradu i burzy w gospodarstwie rolnym składa się zwykle z trzech części. Obowiązkowa polisa budynków rolniczych chroni stodoły i obory m.in. przed gradem, huraganem, deszczem nawalnym i piorunem. Uprawy chroni osobne, dobrowolne ubezpieczenie upraw, do którego państwo dopłaca część składki. Dom, maszyny i zapasy wymagają z kolei dobrowolnych rozszerzeń. Wielu rolników ma tylko pierwszą z tych polis i dowiaduje się o tym dopiero po nawałnicy.

Anomalie pogodowe w praktyce gospodarstwa

Gwałtowne burze z gradem, ulewy, po których woda spływa polami do zabudowań, wichury łamiące drzewa i susze w środku sezonu wegetacyjnego zdarzają się coraz częściej i o nietypowych porach. Silny wiatr potrafi położyć kukurydzę jesienią, a przymrozek w maju zniszczyć kwitnący sad.

Przykład (sytuacja ilustracyjna): czerwcowa burza nad gospodarstwem pod Krakowem. Grad dziurawi blachę na dachu obory, ulewa zalewa piwnicę domu, a pszenica przed żniwami leży połamana. Z obowiązkowej polisy budynków dostaniesz pieniądze za dach obory. Za piwnicę domu i pszenicę już nie, chyba że masz dodatkowe ubezpieczenia.

Co chroni obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolniczych

Budynki w gospodarstwie powyżej 1 ha (o powierzchni ponad 20 m²) musisz ubezpieczyć od ognia i innych zdarzeń losowych. Obowiązek powstaje z dniem pokrycia budynku dachem. Art. 67 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wymienia zdarzenia, za które przysługuje odszkodowanie:

• ogień i uderzenie pioruna,
• huragan, czyli wiatr o prędkości co najmniej 24 m/s,
• powódź, podtopienie i deszcz nawalny,
• grad i opady śniegu,
• eksplozja, obsunięcie się ziemi, tąpnięcie, lawina, upadek statku powietrznego.

Ta polisa nie obejmuje jednak upraw, maszyn, zwierząt, zapasów ani wyposażenia domu. Pilnuj sumy ubezpieczenia każdego budynku. Jeśli od lat jest taka sama, a ceny materiałów poszły w górę, odszkodowanie nie wystarczy na odbudowę. Za brak tej polisy gmina nalicza w 2026 r. opłatę 1 200 zł.

Ubezpieczenie upraw od gradu z dopłatą z budżetu

Uprawy ubezpieczasz na podstawie ustawy z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Dopłaty do składek obejmują m.in. zboża, kukurydzę, rzepak, ziemniaki, buraki cukrowe, warzywa gruntowe, drzewa i krzewy owocowe oraz truskawki. Dotyczą ryzyk takich jak:

• grad, huragan, piorun, deszcz nawalny, powódź,
• susza,
• ujemne skutki przezimowania,
• przymrozki wiosenne,
• obsunięcie się ziemi i lawina.

Dopłata wynosi do 65% składki, jeśli taryfa towarzystwa mieści się w ustawowych limitach. Takie polisy sprzedają tylko towarzystwa, które podpisały umowę z ministrem rolnictwa, dlatego przy wycenie zawsze sprawdzamy, czy dana oferta jest dotowana.

Obowiązkowe ubezpieczenie upraw dla pobierających dopłaty bezpośrednie

Jeśli otrzymujesz płatności bezpośrednie, musisz ubezpieczyć co najmniej 50% powierzchni upraw od co najmniej jednego z ryzyk: powodzi, suszy, gradu, ujemnych skutków przezimowania lub przymrozków wiosennych (art. 10c ustawy). Za niespełnienie obowiązku grozi opłata w wysokości równowartości 2 euro od hektara.

Od kiedy działa ochrona

Przy gradzie, powodzi, suszy i przymrozkach wiosennych odpowiedzialność towarzystwa w ubezpieczeniu obowiązkowym zaczyna się dopiero po 14 dniach od zawarcia umowy. Polisa kupiona dzień przed zapowiadaną burzą jej nie obejmie, a w dobrowolnych ubezpieczeniach upraw OWU też zwykle przewidują okres karencji. Ubezpieczenie upraw ozimych od skutków przezimowania trzeba zawrzeć do 1 grudnia. Najlepiej załatwić to jesienią dla ozimin i wczesną wiosną dla jarych, zanim w maju zaczną się burze.

Dom, maszyny i zapasy

Dom mieszkalny w gospodarstwie podlega obowiązkowi jako budynek rolniczy, ale ruchomości domowe, czyli meble, sprzęt AGD i elektronika, już nie. Warto więc dobrać dobrowolne ubezpieczenie domu z ruchomościami i, jeśli trzeba, z przepięciem po uderzeniu pioruna. Osobno ubezpiecza się maszyny rolnicze (także od kradzieży i uszkodzeń), środki obrotowe takie jak nawozy, pasze czy zboże w magazynie, a także zwierzęta.

Zasady obowiązkowego ubezpieczenia upraw, dopłaty do składki i terminy jesiennej oraz wiosennej sprzedaży polis zebraliśmy w tekście o tym, jak działa ubezpieczenie upraw rolnych z dopłatą. Jeśli chcesz wiedzieć, co dokładnie pokrywa polisa obowiązkowa, zajrzyj do artykułu o tym, ile kosztuje i co obejmuje OC rolnika.

Najczęstsze pytania

Czy ubezpieczenie od gradu i burzy jest obowiązkowe dla rolnika?

Dla budynków rolniczych tak, bo grad i huragan są w zakresie obowiązkowej polisy. Uprawy od gradu musi ubezpieczyć rolnik pobierający dopłaty bezpośrednie, przynajmniej na połowie powierzchni i od jednego z ryzyk ustawowych.

Czy obowiązkowa polisa budynków pokryje zniszczone plony?

Nie. Plony chroni wyłącznie ubezpieczenie upraw, najlepiej z dopłatą do składki.

Rolnicy z okolic Nowej Huty, z gmin Kocmyrzów-Luborzyca czy Igołomia-Wawrzeńczyce, mają do nas kilka minut drogi. Przy ul. Kornela Makuszyńskiego 19 przejrzymy sumy ubezpieczenia budynków, sprawdzimy, które ryzyka upraw są już objęte polisą, i porównamy oferty kilkunastu towarzystw z dopłatą do składki. Wszystko w ramach jednej wizyty, bo OC rolnika i ubezpieczenie upraw w Hucie Ubezpieczeń załatwisz razem.