Regres ubezpieczeniowy i postępowanie regresowe – co to znaczy dla Ciebie

Postępowanie regresowe to sytuacja, w której ubezpieczyciel po wypłacie odszkodowania poszkodowanemu żąda zwrotu tych pieniędzy od sprawcy szkody. Może to być obcy sprawca, na przykład sąsiad, który zalał mieszkanie ubezpieczone w innym towarzystwie. Może to być też własny klient, który spowodował wypadek po alkoholu. Regres zaczyna się zwykle od wezwania do zapłaty, a ubezpieczyciel ma na niego ograniczony czas, bo roszczenie regresowe się przedawnia.

Roszczenie regresowe – co to jest

Słowo „regres” oznacza zwrot. Ubezpieczyciel najpierw płaci poszkodowanemu, a dopiero potem odzyskuje pieniądze od osoby, która naprawdę odpowiada za szkodę. Poszkodowany nie musi czekać, aż sprawca się rozliczy, a koszt ostatecznie ponosi ten, kto zawinił.

Wyróżnia się dwa rodzaje regresu.

Regres typowy (art. 828 Kodeksu cywilnego). Z dniem wypłaty odszkodowania roszczenie poszkodowanego wobec sprawcy przechodzi na ubezpieczyciela. Przykład: twój sąsiad ma ubezpieczone mieszkanie, ty zalewasz mu łazienkę, jego towarzystwo płaci za remont, a potem przychodzi do ciebie. Wyjątek: ubezpieczyciel nie może dochodzić zwrotu od osób, z którymi ubezpieczony prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, chyba że szkodę wyrządzono umyślnie.

Regres nietypowy (art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Ubezpieczyciel żąda zwrotu od własnego klienta, czyli kierowcy, za którego zapłacił z OC.

Pojęcie regresu występuje też poza ubezpieczeniami, na przykład między współdłużnikami spłacającymi wspólny kredyt. Tutaj zajmujemy się wyłącznie regresem ubezpieczyciela.

Kiedy ubezpieczyciel OC może dochodzić regresu od kierowcy

Art. 43 ustawy wymienia zamknięty katalog sytuacji. Ubezpieczyciel może żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeśli kierujący:

• wyrządził szkodę umyślnie, po użyciu alkoholu, w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających lub substancji psychotropowych,
• wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa, np. ukradł auto,
• nie miał wymaganych uprawnień do kierowania, chyba że ratował życie lub mienie albo ścigał przestępcę bezpośrednio po przestępstwie,
• zbiegł z miejsca zdarzenia.

Poza tą listą regres z OC nie przysługuje. Nieważny przegląd techniczny, przekroczenie prędkości czy zwykła nieuwaga nie dają podstawy, żeby ubezpieczyciel odebrał od ciebie pieniądze.

Osobna sytuacja dotyczy kierowcy bez OC. Wtedy odszkodowanie wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i to on żąda zwrotu od sprawcy i od właściciela auta, który nie zawarł umowy.

Kwota regresu obejmuje wszystko, co ubezpieczyciel wypłacił: naprawę auta poszkodowanego, najem auta zastępczego, holowanie, a przy wypadku z rannymi także zadośćuczynienie i koszty leczenia. Przy poważnym wypadku to mogą być setki tysięcy złotych.

Regres ubezpieczeniowy a zalanie mieszkania

To najczęstszy regres, jaki trafia do zwykłych ludzi. W blokach z wielkiej płyty w Nowej Hucie wystarczy pęknięty wężyk pod zlewem, żeby woda przeszła przez dwa piętra. Sąsiedzi z dołu dostają odszkodowanie ze swojej polisy mieszkaniowej, a ich ubezpieczyciel kieruje wezwanie do ciebie. Podstawą jest twoja odpowiedzialność za szkodę z art. 415 Kodeksu cywilnego.

Pierwsze pytanie, jakie zadajemy klientowi w takiej sytuacji: czy masz OC w życiu prywatnym, zwykle dokupione do ubezpieczenia mieszkania? Jeśli tak, przekaż wezwanie od razu swojemu ubezpieczycielowi. To on oceni roszczenie i zapłaci za ciebie w granicach sumy gwarancyjnej.

Jeśli przyczyną była awaria pionu albo instalacji wspólnej, regres powinien trafić do wspólnoty lub spółdzielni, a nie do ciebie.

Roszczenie regresowe – wezwanie do zapłaty, jak się bronić

Wezwanie to jeszcze nie wyrok. Zanim zapłacisz:

1. Sprawdź podstawę. Przy OC komunikacyjnym ubezpieczyciel musi wskazać jedną z przesłanek z art. 43. Przy zalaniu musi wykazać, że to ty odpowiadasz za szkodę.
2. Zażądaj dokumentów: kosztorysu, zdjęć, protokołu szkody, potwierdzenia wypłaty. Kwota regresu nie może przekraczać tego, co faktycznie wypłacono.
3. Sprawdź daty, bo roszczenie mogło się już przedawnić.
4. Oceń kwotę. Zawyżony remont u sąsiada albo naprawa, która objęła stare uszkodzenia, to częste powody do sporu.
5. Jeśli roszczenie jest zasadne, negocjuj raty. Towarzystwa zwykle się na nie zgadzają, bo to dla nich pewniejsze niż egzekucja.

Nie ignoruj korespondencji. Brak reakcji kończy się zwykle pozwem i nakazem zapłaty, a wtedy do długu dochodzą koszty sądowe i odsetki.

Czy roszczenie regresowe może ulec przedawnieniu

Tak. Przy regresie z art. 43 ustawy Sąd Najwyższy przyjmuje, że stosuje się ogólny trzyletni termin dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą. Liczy się go od wypłaty odszkodowania, a nie od dnia wypadku. Przy regresie typowym, np. po zalaniu, ubezpieczyciel wchodzi w prawa poszkodowanego, więc obowiązuje go ten sam termin, jaki miałby poszkodowany wobec sprawcy. Co do zasady to trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie i sprawcy, a gdy szkoda wynikła z przestępstwa, 20 lat.

Uznanie długu przerywa przedawnienie. Dlatego zanim podpiszesz ugodę ratalną na stare roszczenie, sprawdź daty.

Jak uniknąć regresu

Przy OC komunikacyjnym sprawa jest prosta: nie siadaj za kierownicę po alkoholu, nie prowadź bez uprawnień i nigdy nie odjeżdżaj z miejsca zdarzenia. Nawet przy drobnej stłuczce na parkingu zostań na miejscu. Wezwij policję albo spisz oświadczenie z poszkodowanym i odjedź dopiero wtedy, gdy obaj macie komplet danych. Ucieczka z miejsca zdarzenia to gotowa podstawa do regresu.

Przy mieszkaniu regres trudno wykluczyć, bo awarie się zdarzają. Można go jednak przenieść na ubezpieczyciela, wykupując OC w życiu prywatnym z sensowną sumą gwarancyjną.

Najczęstsze pytania

Co to jest postępowanie regresowe?

To dochodzenie przez ubezpieczyciela zwrotu odszkodowania, które wcześniej wypłacił poszkodowanemu, od osoby odpowiedzialnej za szkodę.

Czy ubezpieczyciel może żądać zwrotu, jeśli spowodowałem kolizję trzeźwy i z prawem jazdy?

Nie. Regres z OC komunikacyjnego przysługuje tylko w sytuacjach z art. 43 ustawy, takich jak alkohol, brak uprawnień, kradzież auta czy ucieczka.

Ile lat ma ubezpieczyciel na regres?

Najczęściej trzy lata, liczone przy regresie z OC od dnia wypłaty odszkodowania.

Dostałeś wezwanie regresowe?

Przynieś wezwanie do Huty Ubezpieczeń albo prześlij skan mailem. Sprawdzimy, czy masz polisę, która może przejąć to roszczenie, na przykład OC w życiu prywatnym, i pomożemy przekazać sprawę do twojego ubezpieczyciela. Jeśli regres dotyczy szkody komunikacyjnej, wyjaśnimy, na jakiej podstawie towarzystwo go dochodzi. Gdy będziesz chciał zabezpieczyć się na przyszłość, przygotujemy wycenę OC/AC u agenta w Krakowie razem z ofertą ochrony prywatnej. Zadzwoń: 730 007 541.