Pytanie o to, czy można posiadać dwa ubezpieczenia na dom lub mieszkanie, pojawia się częściej, niż mogłoby się wydawać. Czasem wynika to z nieświadomości, czasem z chęci „lepszej ochrony”, a czasem z nakładających się polis, np. po zakupie nieruchomości lub przy zmianie ubezpieczyciela. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest podwójne ubezpieczenie domu, kiedy jest dopuszczalne, a kiedy może prowadzić do problemów.

• Czy posiadanie dwóch ubezpieczeń na dom lub mieszkanie jest w ogóle dopuszczalne prawnie?
• Kiedy dochodzi do podwójnego ubezpieczenia domu lub mieszkania, a kiedy polisy się nie dublują?
• Czy dwa ubezpieczenia na dom lub mieszkanie oznaczają podwójną wypłatę odszkodowania?
• Jak ubezpieczyciele rozliczają szkodę, gdy nieruchomość jest ubezpieczona w dwóch towarzystwach?

Czym jest podwójne ubezpieczenie domu lub mieszkania?

O podwójnym ubezpieczeniu domu lub mieszkania mówimy wtedy, gdy ta sama nieruchomość jest objęta ochroną ubezpieczeniową w więcej niż jednej firmie, w tym samym czasie i w tym samym zakresie. W praktyce oznacza to, że właściciel posiada dwa ubezpieczenia na dom albo dwa ubezpieczenia mieszkania, które chronią ten sam interes majątkowy przed tymi samymi ryzykami, np. pożarem czy zalaniem.

Czy dwa ubezpieczenia na dom są legalne?

Polskie prawo dopuszcza możliwość posiadania dwóch ubezpieczeń na dom lub mieszkanie. Nie ma przepisu, który zakazywałby zawierania kilku polis na tę samą nieruchomość. Właściciel może więc podpisać umowę z jednym towarzystwem, a następnie, z dowolnych powodów, wykupić drugą polisę w innej firmie.

Warto wiedzieć, że nie oznacza to podwójnej wypłaty odszkodowania. Jeżeli posiadasz dwa ubezpieczenia na dom i dojdzie do szkody, ubezpieczyciele podzielą się odpowiedzialnością. Najczęściej wygląda to tak, że:

• każdy ubezpieczyciel odpowiada proporcjonalnie do sumy ubezpieczenia,
• wypłata odszkodowania następuje po ustaleniu, że istnieje podwójne ubezpieczenie domu,
• łączna kwota świadczeń nie przekracza wartości szkody.

W praktyce oznacza to więcej formalności, dłuższy proces likwidacji i brak realnej korzyści finansowej dla klienta.

Kiedy podwójne ubezpieczenie mieszkania ma sens?

Istnieją jednak sytuacje, w których dwa ubezpieczenia na mieszkanie lub dom są uzasadnione i nie stanowią problemu. Dzieje się tak wtedy, gdy:

• polisy obejmują różne interesy (np. mury w jednej, ruchomości w drugiej),
• ubezpieczone są różne udziały przy współwłasności,
• zakresy nie pokrywają się (brak podwójnego ryzyka).

W takich przypadkach nie dochodzi do klasycznego podwójnego ubezpieczenia domu, ponieważ nie ma dublowania tej samej ochrony.

Dwa ubezpieczenia na dom, a współwłasność

W przypadku współwłasności nieruchomości możliwa jest sytuacja, w której ta sama nieruchomość zostanie ubezpieczona w dwóch różnych towarzystwach ubezpieczeniowych.

Przy współwłasności w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli może ubezpieczyć swój udział samodzielnie, również w innym towarzystwie niż pozostali. W takiej sytuacji nie dochodzi do podwójnego ubezpieczenia tego samego interesu majątkowego, o ile każda polisa obejmuje wyłącznie udział danego współwłaściciela. Każdy z nich chroni wówczas „swoją” część wartości nieruchomości, a ewentualne odszkodowanie wypłacane jest proporcjonalnie do udziału wskazanego w umowie.

Inaczej wygląda sytuacja przy współwłasności łącznej, np. między małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej. W tym przypadku nieruchomość stanowi jeden, niepodzielny przedmiot własności, dlatego zawarcie dwóch polis w różnych firmach na całą nieruchomość może zostać uznane za podwójne ubezpieczenie.